Gdy prowadzisz jednoosobową działalność i próbujesz ustalić, ile naprawdę można było zaoszczędzić w 2025 roku, odpowiedź brzmi: zwykle o składki społeczne za jeden miesiąc, ale nie o całą należność wobec ZUS. Składka zdrowotna, a także składki za pracowników, pozostawały do zapłaty. Najwięcej problemów powodował termin wniosku RWS oraz limit osób zgłoszonych do ubezpieczeń.

Najważniejszy był miesiąc poprzedzający ulgę
- Wniosek RWS składało się elektronicznie z profilu płatnika na PUE/eZUS.
- Ulga obejmowała składki społeczne przedsiębiorcy oraz Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, jeśli były opłacane.
- Składka zdrowotna pozostawała należna, podobnie jak składki za zatrudnione osoby.
- Limit 10 ubezpieczonych liczono za cały miesiąc poprzedzający złożenie wniosku.
- Odmowę lub częściową ulgę można było zaskarżyć w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji.
W 2025 roku ostatni wniosek dotyczył grudnia
Najłatwiej pomylić miesiąc, za który przysługiwała ulga, z miesiącem, w którym należało złożyć dokument. W przypadku wakacji składkowych działała prosta zasada: wniosek RWS składało się miesiąc wcześniej, a system nie pozwalał wybrać dowolnego, odległego terminu.
| Miesiąc zwolnienia | Miesiąc złożenia RWS | Miesiąc sprawdzany pod kątem liczby ubezpieczonych |
|---|---|---|
| Styczeń 2025 | Grudzień 2024 | Listopad 2024 |
| Luty 2025 | Styczeń 2025 | Grudzień 2024 |
| Marzec 2025 | Luty 2025 | Styczeń 2025 |
| Kwiecień 2025 | Marzec 2025 | Luty 2025 |
| Maj 2025 | Kwiecień 2025 | Marzec 2025 |
| Czerwiec 2025 | Maj 2025 | Kwiecień 2025 |
| Lipiec 2025 | Czerwiec 2025 | Maj 2025 |
| Sierpień 2025 | Lipiec 2025 | Czerwiec 2025 |
| Wrzesień 2025 | Sierpień 2025 | Lipiec 2025 |
| Październik 2025 | Wrzesień 2025 | Sierpień 2025 |
| Listopad 2025 | Październik 2025 | Wrzesień 2025 |
| Grudzień 2025 | Listopad 2025 | Październik 2025 |
W praktyce oznaczało to, że listopad 2025 roku był ostatnim miesiącem na złożenie wniosku za okres objęty ulgą w 2025 roku. Potwierdzał to również komunikat ZUS o terminie za 2025 rok.
Po zakończeniu 2025 roku nie można już złożyć nowego RWS za tamten okres. Jeżeli sprawa dotyczy złożonego wcześniej wniosku, nadal można natomiast odczytać decyzję, poprawić dokumenty rozliczeniowe albo złożyć odwołanie w przewidzianym terminie.
Pełny ZUS dawał nawet 1773,96 zł oddechu, ale zdrowotna zostawała
Wakacje składkowe nie oznaczały wyzerowania miesięcznego przelewu. Zwolnienie dotyczyło składek społecznych przedsiębiorcy oraz Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego, natomiast składka zdrowotna była rozliczana niezależnie.
Według zestawienia opublikowanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, przy założeniu minimalnej podstawy, stawki wypadkowej 1,67 proc. i dobrowolnego chorobowego, różnica między zasadami ogólnymi a preferencyjnymi wyglądała następująco.
| Rodzaj rozliczenia w 2025 roku | Składki społeczne | FP i FS | Łączna kwota objęta ulgą |
|---|---|---|---|
| Zasady ogólne | 1 646,47 zł | 127,49 zł | 1 773,96 zł |
| Składki preferencyjne | 442,90 zł | 0 zł przy najniższej podstawie | 442,90 zł |
To pokazuje, dlaczego ta sama ulga miała zupełnie inną wartość dla dwóch przedsiębiorców. Osoba na zasadach ogólnych mogła uwolnić ponad czterokrotnie większą kwotę niż ktoś korzystający z preferencyjnej podstawy. Wysokość zwolnienia zależała też od tego, czy przedsiębiorca opłacał dobrowolne ubezpieczenie chorobowe.
Do tego dochodziła składka zdrowotna. Przy skali podatkowej lub podatku liniowym jej minimalna wysokość wynosiła 381,78 zł za styczeń 2025 roku oraz 314,96 zł od lutego 2025 roku do stycznia 2026 roku. Szczegóły zmian opisano w informacji ZUS o składce zdrowotnej w 2025 roku.
Dlatego przed wyborem miesiąca trzeba było policzyć cały przelew, a nie samą ulgę. Osoby porównujące wakacje składkowe z innymi rozwiązaniami mogą też sprawdzić, jak wyglądały składki ZUS oraz pozostałe ulgi dla przedsiębiorców.
Limit 10 osób liczono przez cały miesiąc
Popularne uproszczenie mówiło, że firma mieściła się w limicie, jeśli nigdy jednocześnie nie miała więcej niż 10 ubezpieczonych. ZUS przyjmował inną metodę: sumował osoby zgłoszone w całym miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, nawet gdy poszczególne umowy nachodziły na siebie tylko przez kilka dni.
Potwierdzają to wyjaśnienia ZUS dotyczące limitu ubezpieczonych. W przykładowej sytuacji przedsiębiorca zgłosił w październiku sześciu pracowników przez cały miesiąc, dwóch kolejnych do 19 października oraz dwóch zleceniobiorców w różnych częściach miesiąca. Choć liczba osób w żadnym dniu nie przekroczyła 10, łącznie pojawiło się 11 ubezpieczonych, więc warunek nie został spełniony.
| Sytuacja | Prawdopodobny skutek | Co zrobić |
|---|---|---|
| W miesiącu poprzedzającym RWS zgłoszono 11 osób, ale nigdy więcej niż 10 jednocześnie | Brak prawa do ulgi z powodu przekroczenia limitu | Zsumować wszystkie osoby zgłoszone choćby przez jeden dzień |
| Wśród zgłoszonych są uczniowie lub studenci do 26. roku życia bez tytułu do ubezpieczeń | Nie każda taka osoba zwiększa limit | Sprawdzić, czy dana umowa rzeczywiście tworzy obowiązek ubezpieczeniowy |
| Wspólnik spółki cywilnej składa wniosek z konta spółki | Wniosek może zostać złożony z niewłaściwego profilu | Użyć własnego konta płatnika wspólnika |
| Przedsiębiorca zakończył część umów przed końcem miesiąca | Osoby zgłoszone choćby przez jeden dzień nadal mogą wejść do limitu | Analizować cały miesiąc, a nie tylko ostatni dzień |
Ten szczegół był szczególnie ważny dla firm z Rybnika i innych miast, w których przedsiębiorcy korzystali z krótkich umów zlecenia albo sezonowego wsparcia. Przy takim modelu zatrudnienia sam stan na koniec miesiąca mógł dawać fałszywe poczucie bezpieczeństwa.
Częściowa odmowa wymagała sprawdzenia dokumentów, a nie nowego RWS
Decyzja ZUS mogła przyznać ulgę w części. Przykładowo przedsiębiorca mógł otrzymać zwolnienie ze składek obowiązkowych, ale bez składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, jeśli nie podlegał mu w miesiącu złożenia wniosku oraz w miesiącu wcześniejszym.
W takiej sytuacji trzeba było najpierw przeczytać zakres przyznanego zwolnienia na koncie płatnika. Dokumenty rozliczeniowe należało przygotować zgodnie z decyzją, a nie według pierwotnego założenia. Ponowne wysłanie RWS za ten sam miesiąc nie naprawiało błędu.
- Otwórz decyzję na PUE/eZUS i sprawdź, które składki zostały objęte zwolnieniem.
- Rozlicz miesiąc zgodnie z decyzją. Przy częściowej uldze opłać tę część składek, której ZUS nie sfinansował.
- Jeżeli decyzja jest błędna, złóż odwołanie za pośrednictwem ZUS do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
- Pilnuj miesiąca od doręczenia decyzji. Po tym terminie odwołanie może zostać uznane za spóźnione.
- Po zmianie decyzji złóż korektę dokumentów i w razie powstania nadpłaty wystąp o jej zwrot.
Jeżeli ZUS nie rozstrzygnął wniosku przed terminem składania dokumentów rozliczeniowych, bezpiecznym rozwiązaniem było złożenie dokumentów na zasadach ogólnych. Po pozytywnej decyzji można było przygotować korektę. Brak wiadomości na koncie nie oznaczał automatycznego przyznania ulgi.
Przychód i pomoc de minimis mogły wykluczyć firmę mimo niskich składek
Spełnienie limitu osób nie wystarczało. Wniosek RWS był związany z pomocą de minimis, dlatego trzeba było sprawdzić także historię przychodów i wcześniej otrzymanego wsparcia.
W instrukcji wypełniania wniosku RWS wskazano między innymi następujące filtry:
- przedsiębiorca musiał podlegać ubezpieczeniom społecznym z działalności przynajmniej przez jeden dzień w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku;
- w miesiącu poprzedzającym RWS firma mogła mieć zgłoszonych maksymalnie 10 ubezpieczonych, razem z przedsiębiorcą;
- nie można było wykonywać na rzecz byłego pracodawcy takich samych czynności, które wcześniej wykonywało się u niego na etacie w roku rozpoczęcia działalności lub roku poprzednim;
- w ostatnich dwóch latach przed rokiem złożenia wniosku przedsiębiorca nie mógł mieć przychodu z działalności albo w co najmniej jednym z tych lat przychód nie mógł przekroczyć równowartości 2 mln euro;
- łączna pomoc de minimis z trzech poprzednich lat nie mogła przekroczyć 300 tys. euro, a dostępny limit musiał wystarczyć na wartość zwolnienia.
Praktyczna reguła jest prosta. Jeżeli limit osób, przychód, relacja z byłym pracodawcą i pomoc de minimis były prawidłowe, wniosek miał podstawę do dalszego rozpatrywania. Jeżeli jeden z filtrów budził wątpliwości, lepiej było sprawdzić dokumenty przed wysłaniem formularza niż liczyć na późniejszą korektę.
Uważam, że przy pełnym ZUS najlepiej było wybierać miesiąc, w którym wpływy z działalności są przewidywalnie niższe, ale nie wtedy, gdy przedsiębiorca nie miał odłożonej kwoty na zdrowotną i bieżące rozliczenia. Przy preferencyjnych składkach korzyść była znacznie mniejsza, więc decyzję można było uzależnić od sezonowości przychodów albo od planowanych wydatków firmowych.
Po 2025 roku zostaje jedna praktyczna zasada
Wakacje składkowe należało traktować jako miesiąc z niższym obciążeniem, a nie całkowite zwolnienie z płatności do ZUS. Termin RWS, liczba osób z całego miesiąca, składka zdrowotna i pomoc de minimis tworzyły jeden system naczyń połączonych. Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady księgowego, doradcy podatkowego ani prawnika, zwłaszcza gdy sprawa dotyczy odmowy lub korekty dokumentów.